“Türk Dünyası Sigorta Birliği’nin kurucu ülkeleri olan Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan’ın toplam nüfusu 160 milyon. Üye ülkelerin ekonomik büyüme hızı, küresel GSYH büyüme oranı olan %2,9’un üzerinde. Birliğin dinamik nüfus yapısı ve ekonomik aktivite hızı, başta hayat ve sağlık sigortaları olmak üzere birçok fırsat sunuyor. Ayrıca büyük altyapı ve enerji projeleri için reasürans ve risk havuzlarının oluşturulması fırsatları mevcut.”
***
Tam üç yıl önce, hepimizi heyecanlandıran bir olay gerçekleşti. 2022 yılında Türkiye Sigorta Birliği (TSB), Türk Devletleri Teşkilatı üye ülkeleri olan, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan sigorta birliklerini İstanbul’da bir araya getirdi. Ve nihayetinde mutabakat zaptı imzalanarak Türk Dünyası Sigorta Birliği resmen kurulmuş oldu. Ardından Atilla’nın torunları Macarlar, Orta Asya’dan Türkmenistan ve yavru vatanımız KKTC de birliğe gözlemci olarak katıldı. Böylece coğrafi sınırlara sığmayan, Türk birliğinin gücüne yaslanan bir bütünleşmenin ilk adımı atıldı.
Aslında Türklerin bunun çok ötesinde tek bir siyasal birlik içinde var olma ülküsü 19. yüzyıla kadar uzanıyor. İsmail Gaspıralı ve Ziya Gökalp gibi münevverler bu ülküyü kavramsallaştıran önemli isimler. Ve tarihimizin öne çıkan komutanlarından Enver Paşa da bu uğurda canını verenlerden. Cumhuriyet ile birlikte dil ve kültür birliğine yönelik önemli adımlar atılmış. Ancak İkinci Dünya Savaşı sonrasında Türk devletlerinin büyük çoğunluğu demir perdenin diğer tarafında kalmış ve Türk dünyası derin bir sessizliğe bürünmüştü.
Türk devletlerinin tek siyasal birlik altında toplanması fikrinin günümüzde mümkün olup olamayacağı ise, bu yazının konusu değil. Ama Türk dünyasıyla olan ilişkilerimizin ne derece hayati olduğunu bugün “Zengezur Koridoru” tartışmalarında da görebiliyoruz. Biz şimdi odağımızı biraz sigortacılığa çevirelim ve bu birliğin potansiyeline bir göz atalım. Türk Dünyası Sigorta Birliği’nin kurucu ülkeleri; Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan toplam nüfusu yaklaşık 159,9 milyon. Buna gözlemci ülkeler; Macaristan, Türkmenistan ve KKTC’yi* de eklediğimizde 177,5 milyonluk bir nüfusa ulaşıyoruz. Bu, 450 milyonluk Avrupa Birliği’nin üçte birine isabet ediyor; hem de dinamik bir nüfus. Türk Dünyası Sigorta Birliği üye ve gözlemci ülkelerin 2024 yılı toplam GSYH ise yaklaşık 2.11 Trilyon Dolar. Bu rakam mütevazı gözükse de, Türk Dünyası Sigorta Birliği ülkeleri dünyada 8. en büyük ekonomik bloğu oluşturuyor. Ayrıca demografik yapılarındaki hareketlilik ekonomik büyüme oranlarına da yansıyor. 2024 yılı dikkate alındığında üye ülkelerin tamamı ekonomik büyüme oranlarının küresel GSYH büyüme oranı olan %2,9’un üzerinde seyrettiğini görüyoruz.1 Şu an birliğe üye ülkelerin münferit sigorta penetrasyon oranlarının dünya ortalamasının altında olduğunu biliyoruz. Fakat birliğin dinamik nüfus yapısı ve ekonomik aktivite hızı, başta hayat ve sağlık sigortaları olmak üzere birçok fırsat sunuyor. Dahası, bu ülkelerin rakamlara yansıtamadığımız matematiksel konumlarının önemi… Birlik ülkeleri, dünyanın jeopolitik merkezinin yer değiştirdiği günümüzde ya bu merkezin tam odağında ya da yakınında yer alıyor. Burada da büyük altyapı ve enerji projeleri için reasürans ve risk havuzlarının oluşturulması fırsatlarıyla karşı karşıyayız.
Birlik ilk genel kurulunu bu yıl 14 Eylül’de Azerbaycan’ın Şuşa şehrinde gerçekleştirecek. Toplantı ülkelerin alfabetik sıralamasına göre farklı ülkelerde gerçekleştirilecek. Bu toplantıda her ne kadar sigortacılığın “Yol Haritası” belirlenecek olsa da bundan çok daha derin bir anlam taşıyor. Sigorta sektörü aracılığıyla Türk dünyası ile kültürel ve ekonomik yakınlaşmamızın yeni bir açılımı olacak. Yüzyıllar önce Uzak Asya’dan çıktığımız yolda tarih bizi farklı coğrafyalara dağıttı. Şimdi yeniden ortak bir vizyon ile bir araya geliyoruz.
Her zaman olduğu gibi burada da birliğin en büyük ekonomisi Türkiye’ye tarihi bir görev düşüyor. Emeği geçen ve geçeceklere şimdiden şükranlarımı sunuyorum.
Kaynak:
- 1. Worldbank (2025). World Bank Data, https://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.MKTP.KD.ZG?locations=AZ-TR-KZ-KG-UZ-HU-TM-1W&most_recent_value_desc=true, (Erişim: 07.09.2025).
* KKTC verileri, KKTC İstatistik Kurumu’nun 2023 verileri temel alınarak yazar tarafından projekte edilmiştir.
