Arşivden sayfamızda dönemin Birlik Başkanı Hanefi Ulutekin’in 1981 yılı sektör sonuçlarını değerlendirdiği bir yazı ilgimizi çekiyor. O dönemde faaliyet yürüten 36 şirketin 15’i yabancıyken, üretimin ise sadece %3’ünü onlar gerçekleştiriyor. En çok üretim yapan üç şirket ise Aksigorta, Anadolu Sigorta ve Şeker Sigorta olarak sıralanıyor.
Dönemin Türkiye Sigorta Birliği (TSB) Başkanı Hanefi Ulutekin’in “Türkiye Sigorta Sektörünün 1981 Yılı Genel Durumu” başlıklı yazısında ilginç veriler bulunuyor. Ulutekin, “Ticaret Bakanlığı Sigorta Murakabe Kurulu tarafından ilki 1963 yılında yayınlanmış olan “Türkiye’de Sigorta Faaliyetleri Hakkında Rapor”un 1981 yılına ait olanı, Kasım ayının ikinci yarısında elimize geçmiş bulunmaktadır” diyor. Bu yazı 1982 yılının Aralık sayısında yayınlandığına göre o dönemlerde bu raporların ilgili dönemin tamamlanmasından yaklaşık iki sene sonra paylaşıldığı görülüyor. Ayrıca bugün Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı olan Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumunun o gün Sigorta Murakabe Kurulu adıyla Ticaret Bakanlığına bağlı olduğunu anlıyoruz.
Yazının devamına gelince, öncelikle sektörde o dönemde 21’i Türk, 15’i yabancı olmak üzere toplam 36 sigorta şirketi yer alıyor.
Yabancı varlığı sembolik
Şirketlerin 15’i yabancı olsa da üretimin büyük çoğunluğu yerlilerden geliyor. 31 milyar liraya yaklaşan üretimin sadece 1 milyar lirası yabancı şirketlerce üretiliyor. Bu, günümüz üretimindeki yabancı payıyla tezat oluşturuyor. Bundan 45 yıl önce yabancı şirketlerin bazılarının temsilcilik olarak, hatta formalite gereği Türkiye’de yer aldıkları belli oluyor.
Ulutekin’in yazısına göre, şirketlerin prim üretim sıralamasında değişiklik olmamış; Ak 1, Anadolu 2, Şeker 3, Güneş 4, Başak 5, Ankara 6, Şark 7, Güven 8, Ray 9, Halk ise 10’uncu sırayı almış. Branşlar itibarıyla; yangında Anadolu, nakliyatta Güven, kazada Ray, makine-montajda Ankara, doluda Şeker, hayvan ölümünde Başak, hayatta Halk Sigorta Şirketleri başta bulunuyor.
1981 yılında bir öncekine göre sigorta ve reasürans şirketlerinin sayısında değişiklik olmamış. 21’i Türk, 15’i yabancı olmak üzere 36 direkt sigorta şirketinin 33’ü yangın, 34’ü nakliyat, 30’u kaza, 24’ü makine-montaj, 4’ü dolu, 2’si hayvan ölümü ve 20’si hayat dallarında faaliyet göstermiş. Yabancı şirketlerin 2’si İsviçreli, 4’ü Fransız, 3’ü Alman, 3’ü İngiliz, 2’si İtalyan, 1’i ABD’li. Tamamen reasürans işleriyle uğraşan 4 şirket ise, Destek, Halk, İstanbul ve Milli Reasürans.
Dönemin kronik sorunu: Tahsilat
Tüm sigorta şirketlerinin dağıtım kanalı adedi 3544’e, istihsal organlarından alacakları toplam ise 1981 sonunda 9 milyar liraya ulaşmış. O yıllarda tahsilatın ciddi sorun olduğu bu verilerden anlaşılıyor. Sigorta şirketlerinin sigortalılardan olan alacakları toplamı 1.3 milyar lira, tüm prim alacaklarının toplamı ise 10.4 milyar lira. Sigorta şirketlerinin alacaklarının %73’ü devletle ilişkili şirketlerden. Sektör şirketlerinin personel sayısı ise 2301 olarak kaydedilmiş.
O yıllarda faaliyet yürüten yerli şirketlerden sadece Anadolu Sigorta, Ray Sigorta, Aksigorta, Ankara Sigorta ve Şeker Sigorta bugün de aynı adla faaliyet yürütüyor. Yabancı şirketlerin ise listede isimlerine yer verilmemiş. Ama tahminimiz, o günkü şirketlerden sadece Magdeburger’in bugün faaliyet yürüttüğü yönünde; o da artık yerli sermaye iştiraki olarak.
